Hoe werkt histamine in ons lichaam?

Histamine is een stof die het lichaam zelf aanmaakt. Het helpt bij de overdracht van signalen tussen cellen en speelt daarnaast een belangrijke rol in het afweersysteem. Histamine wordt opgeslagen in speciale cellen, de zogenoemde mestcellen. Deze cellen bevinden zich verspreid door het hele lichaam, onder andere in de huid, de luchtwegen en in de darmen. 

Eigen aanmaak histamine 

Het lichaam kan histamine aanmaken uit histidine, een bouwstof van eiwitten. Deze aanmaak vindt plaats in specifieke cellen in onder andere de darmen, de maag en de huid. Voor de omzetting naar histamine zijn hulpstoffen nodig, zoals vitamine B6. 

Histamine uit de voeding 

Daarnaast komt histamine voor in verschillende voedingsmiddelen. Zo zit het vooral in gerijpte en gefermenteerde producten, zoals rode wijn, oude kaas en bepaalde vissoorten. Tijdens het rijpen of fermenteren zetten bacteriën histidine om in histamine. Over het algemeen geldt dan ook dat producten die langer rijpen of fermenteren, meer histamine bevatten. Verse producten bevatten daarom vaak minder histamine. Ten slotte zijn er voedingsmiddelen die zelf geen grote hoeveelheid histamine bevatten, maar wel de afgifte ervan kunnen stimuleren. Deze zogenoemde histaminevrijmakers zijn bijvoorbeeld aardbeien, tomaten, chocolade en schaaldieren. 

De rol van histamine bij een allergie  

Histamine is betrokken bij de afweerreactie van het lichaam. Het komt vrij wanneer het lichaam een stof als mogelijk gevaar herkent. Soms reageert het lichaam echter op onschuldige stoffen, zoals pollen, huisstofmijt of bepaalde voedingsmiddelen. Deze stoffen noemen we allergenen. Dit herkennen we bijvoorbeeld bij een allergische reactie of bij hooikoorts 

Wanneer een allergeen het lichaam binnenkomt, kan het zich binden aan de mestcellen. Dit werkt volgens een sleutel-slotprincipe. De mestcel geeft vervolgens histamine en andere afweerstoffen af. Deze afgifte veroorzaakt een allergische reactie. Omdat mestcellen veelal voorkomen in de huid, luchtwegen en slijmvliezen, ontstaan klachten vaak op deze plekken. Je kunt hierbij denken aan eczeem, kortademigheid of een verstopte neus. 

Histamine-overgevoeligheid 

Bij een overgevoeligheid voor histamine is er géén sprake van een allergische reactie. In geval van een overgevoeligheid zit het probleem namelijk in de afbraak van histamine in de darm. Wanneer histamine in de darm niet goed wordt afgebroken, kan het zich ophopen in het lichaam. . Een belangrijk enzym bij de afbraak van histamine uit voeding is Diamine Oxidase (DAO). Dit enzym helpt bij het verwerken van histamine uit de voeding en ondersteunt hiermee de afbraak van histamine in de darmen.

Kortom, histamine vervult verschillende functies en veroorzaakt verschillende reacties in het hele lichaam.  Zo kan er in geval van een allergie histamine afgegeven worden, wat leidt tot bijvoorbeeld huidklachten. Daarnaast kan er sprake zijn van een verminderde afbraak van histamine in de darm, bijvoorbeeld door een tekort aan het DAO-enzym.